باز آ باز آ هر آنچه هستی باز آ / گر کافر و گبر و بت‌پرستی باز آ / این درگه ما درگه نومیدی نیست / صد بار اگر توبه شکستی باز آ - ابوسعید ابوالخیر

هشت قرص نان
نویسنده وبلاگ : حمیدرضا عابدینی                                                                                      روز جمعه ٢۸ تیر ۱۳۸٧   |  ساعت ۱۱:۱٢ ‎ب.ظ
 

(ماجرای نان ها)

 

دو تن برای خوردن غذا بر یک سفره نشستند. با یکی از آنان پنج قرص نان و با دیگری سه قرص نان بود. هنگامی که نان های خود را برای خوردن بر سفره گذاردند، مردی نزدیک آنان آمد و سلام گفت. آن دو وی را بر سفره ی خود میهمان کردند. آن مرد دعوت آنان را اجابت کرد و با آن دو مشغول خوردن شد و هر سه، تمام هشت گرده ی نان را تناول کردند.

آنگاه مرد میهمان برخاست و هشت درهم به آن دو مرد داد و گفت: این هشت درهم در عوض غذایی است که آن را با شما تناول کردم. برای تقسیم این هشت درهم بین آن دو مرد اختلافی روی داده؛ کسی که پنج گرده ی نان داشت به رفیق دیگرش گفت: سهم من از این پول پنج درهم و سهم تو سه درهم است. پس دوست او گفت: من بدین تقسیم راضی نیستم، مگر آنکه این هشت درهم به طور مساوی در بین ما تقسیم شود ...

و سرانجام آنان برای داوری به علی (ع) مراجعه و ماجرای خود را نقل کردند. آن حضرت پس از شنیدن ماجرای آنان، به کسی که سه گرده ی نان داشت روی کرد و گفت: دوست تو سه درهم به تو پیشنهاد کرده و نان او از تو بیشتر بوده، پس بهتر است به گرفتن سه درهم راضی شوی.

اما او در جواب گفت: به خدا راضی نیستم مگر با اجرای حق.

علی (ع) به او فرمود: اگر حق را بخواهی سهم تو بیش از یک درهم نخواهد بود، و دوست تو هفت درهم باقی را صاحب می شود.

مردی که سه گرده ی نان داشت، تعجب کرد و گفت: سبحان الله! او سه درهم به من داد ولی من نپذیرفتم، تو نیز به گرفتن این سه درهم توصیه کردی، باز من قبول نکردم، حال می گویی اگر عادلانه قضاوت کنی بیش از یک درهم به من نمی رسد؟

حضرت فرمود: دوست تو می خواست از راه مصالحه به تو سه درهم دهد، ولی تو گفتی جز با اجرای حق به این تقسیم رضا نمی دهی. حال باید بدانی اگر حق اجرا شود، تنها یک درهم از آن پول متعلق به تو خواهد بود.

مرد گفت: دلیل آن را برایم بازگوی تا بپذیرم.

علی (ع) فرمود: آیا هشت گرده ی نان را که خورده اید، نمی توان به بیست و چهار تکه تقسیم کرد؟ شما سه تن بوده اید و نمی دانید که چه کسی بیشتر و یا کمتر خورده است؛ بنابراین به ناچار می گوییم همه به یکسان از این نان ها تناول کرده اید.

مرد گفت: آری!

 

علی (ع) فرمود:

پس تو هشت تکه خورده ای، در حالی که نه (9) تکه از نان ها از آن تو بوده است.

دوست تو نیز هشت تکه خورده، در حالی که پانزده تکه از نان ها متعلق به او بوده است، و بنابر این هفت تکه از نان های متعلق به او باقی مانده است.

میهمان در واقع یک تکه از نان های تو و هفت تکه از نان های دوست تو را خورده، و لذا یک درهم از پول ها در ازای یک قطعه نان تو، و هفت درهم باقی، در قبال هفت تکه از نان هایی است که او از سهم رفیق تو خورده است.

آن مرد گفت: اکنون به این داوری، راضی شدم!

 

 

منبع: کتاب سیره ی معصومان، امام علی (ع)، جلد اول

تالیف: سید محسن امین

ترجمه: علی مجتبی کرمانی

 


 


comment نظرات ()

دست حق
نویسنده وبلاگ : حمیدرضا عابدینی                                                                                      روز جمعه ۱٤ تیر ۱۳۸٧   |  ساعت ٥:٠۱ ‎ب.ظ
 

 

حضرت موسی ع

 

مــادر مـوسـی، چو مـوسـی را به نـیل          در فـــکـــنــد، از گــــفتـــه ی ربّ جـــلـیــل

خــود ز ســاحـل کـرد با حسـرت نـگـاه           گـفــت کــای فــــرزنــد خُــــرد بــی گــنــاه

گــر فــرامــوشـت کــنـد لـطــف خـدای            چـــون رهــی زین کــشتـی بــی نــاخـدای

گـــر نــــیـارد ایـــزد پـــاکــت بـــه یـــاد            آب، خــــــاکـــــت را دهــــد نــاگـــه به بــاد

 

وحــی آمــد کــاین چه فکر باطل است           رهــــرو مــا، ایــــنــک انــدر مــنــزل اســت

پــرده ی شــک را بـــرانـــداز از مـــیـان           تــــا بــبــیــنــــی ســـود کــــردی یـا زیــان

مــا گـرفــتـیــم آنــچــه را انـــداخـــتـی            دســـت حــــق را دیــــدی و نـشـنـاخــتـی

در تو، تنها عشق و مـِهر مــادری است          شـــیــوه ی مــا، عـدل و بـنده پروری است

نـیـسـت بـازی کــار حــق، خـود را مباز          آنـــچـــه بــردیــم از تــو، بــــاز آریــــم بــــاز

سطح آب از گاهواره اش خوشتر است          دایــه اش، سـیـلاب و مـوجـش مـادر است

رودهــا از خــود نــه طــغیــان می کنند          آنـــچـــه مــی گــویــیــم مــا، آن مـی کنند

مــا، بــه دریــا حـکـم طوفان می دهیم          مــا بــه ســیـل و مــوج فـرمـان می دهیـم

نــسـبـت نــسـیـان به ذات حــق مــده          بــار کــفــر اســت ایــن، به دوش خود منه

بـــِـه کــه بـرگــردی، به ما بـسپـاریـش           کِــی تــو از مــا دوســت تــر مـی داریش؟!

نقش هستی، نقشی از ایوان مـاست         خـــاک و بـــاد و آب، ســـرگــردان مـاســت

قــطــره ای کـــز جــویـبـــاری مـی رود            از پــــــی انــــجــــــام کــــاری مــــــی رود

مــا بــسـی گــم گـشـته، باز آورده ایم          مــا بـسـی بــی تــوشــه را پــــرورده ایـــم

میهمان ماست، هــرکـس بـی نواست          آشـنـا بــا مــاســت، چـون بـی آشـنـاست

مــا بـخـوانـیـم، ار چـه مــا را رد کــنـنـد          عــیـب پـــوشی هــا کـنـیــم، اربـد کـــنـنـد

سوزن ما دوخت، هرجـا هـر چه دوخت          ز آتش ما سوخت، هر شمعـی که سوخت

 

کـشتی ای، ز آسیب مـوجـی هـولناک          رفـــت وقــتـــی ســـوی غـــرقـــاب هــلاک

تــنــدبـــادی، کــرد سـیــرش را تـــبــاه           روزگـــار اهـــل کــشــتـــی شــــد ســیــاه

طــاقــتــی در لــنــگر و ســکان نــمـاند           قــوتــی در دســـت کــشــتــی بـــان نماند

نــاخــدایــان را کـیـاسـت اندکـی است          نـــاخــتدای کـــشـتـی امــکـان، یکی است

بـنـدهـا را تـار و پـود از هـم گـسـیـخـت          مـــوج از هــــر جـــا کـــه راهی یافت ریخت

هــر چــه بــود از مـال و مـردم، آب بـرد           زان گــــروه رفـــتـــه طــفــلــی مــاند خُــرد

 

طــفــل مـسکـیـن، چون کبوتر پر گرفت          بـــحــــر را چـــون دامـــن مــــادر گـــرفــــت

مــوجـش اول وهـلـه چـون طـومـار کـرد          تــــنـــدبــاد انـــدیـــشـــه ی پـــیـــکار کــرد

بـــحــر را گـــفـتـم دگـــر طـوفـان مـکـن           ایــــن بـــنـــای شـــوق را، ویـــران مـــکـــن

در مــیـان مـسـتـمـنـدان، فــرق نیـست         ایــــن غـــریــق خــــرد بـــهــر غــرق نیست

صــخره را گـفـتـم، مــکـن بــا او سـتـیـز          قـــطـــره را گــفـــتـــم، بـــدان جـــانـب مریز

امـــر دادم بــــاد را، کـــان شــیـــرخــوار          گـــــیـــــرد از دریــــــــا، گــــذارد در کــــنـــار

سـنــگ را گــفـتـم به زیــرش نــرم شـو         بــــرف را گـــفـــتـــــم، کـــه آب گــــرم شــو

صـــبــح را گــفـتـم، به رویش خـنده کن         نــــــور را گـــفـــتـــــم، دلــش را زنـــده کــن

لالــه را گـفـتــم، کــه نــزدیـکـش بـروی          ژالـــــه را گـــفـــتــــم کــه رخسارش بشوی

خـــار را گـفـتـم، کــه خـلخـالـش مـکــَن         مــــــار را گـــفــــتـــم، که طــفــلــک را مـزن

رنـــج را گـفـتـم، که صبرش اندک است         اشــک را گـــفــــتـــم مکاهش، کودک است

گـرگ را گـفـتـم، تـــن خـــــردش مــــدر          دزد را گـــــفــتم گــــلـــتوبـــــنـــدش مـــبـــر

بَخـت را گـفـتـم، جــهــــان داریــــش ده         هـوش را گــــفــــتـــم، کــه هـشـیـاریش ده

تــیــره گـــی ها را نـــمـــودم روشــنـی          تــــرس ها را جــــملـــه کــــردم ایـــمــــنــی

ایــمــنــی دیــدنــد و نــا ایــمــن شـدند          دوســــتـــی کـــردم، مـــرا دشـمــن شــدند

کارهــا کــردنــد، امـــا پــســت و زشـت          ســــاخــتــنــد آیــیــنــه هــا، امــا ز خـتشت

تــا کــه خـود بــشــنــاخـتـنـد از راه چاه          چــــــاه هــا کــــنـــدنـــد، مــــردم را بـــه راه

روشــنــی هــا خــواسـتـنـد، امـــا ز دود         قـــــصــرهــا افــــراشـــتــــنــد، امــا بـــه رود

قــصـه هــا گـفـتـنـد بـی اصـل و اساس          دزدهــا بــگـــمـــاشــتــنـــد از بـــهــر پــــاس

جــــام هــا لـبـریــز کــردنــد از فـــســاد          رشـــتــــه هــا رشــتــنـــد در دوک عــــنـــاد

درس هــا خـــوانـــدنــد، امــا درس عــار         اســـــب هــا رانـــدنــــد، امـــا بــی فـــســار

دیـــو هــا کــــردنــــد دربــــان و وکـــیــل          در چـــه مــحـضــر؟ مــحــضــر حــی جــلیــل

سجده ها کـــردنـــد بر هر سنگ و خاک         در چـــه مــعـــبــد؟ مـــعـــبــد یـــزدان پــــاک

رهــنــمـون گــشـتــنـد در تـــیــه ضــلال         تــــــوشـــه هــا بـــــردنــــد از وزر و  وبــــــال

از تــنــور خــود پــسـنـدی، شــد بــلـنـد         شـــعـــلـــه ی کـــردارهـــای نـــاپــــســـنـــد

وا رهـــانـــیـــدیــم آن غـریــق بــی نـــوا         تــــا رهـــیــد از مــرگ، شــد صـــیــد هــــوی

آخـــــر، آن نـــــور تــــجــلــــی دود شــد         آن یـــتـــیــــم بـــی گــنـــه، نــــمـــرود شـــد

رزم جـــویـــــی کـــرد بـا چون من کسی        خــواســت یـــاری، از عــقــاب و کــرکـــسـی

کـــردمــــش بـــا مـهربـــانـــی هــا بزرگ         شــد بــزرگ و تــیــره دل تـــر شـــد ز گــــرگ

بــرق عُـــجـب آتــش بـــســـی افـروخته         وز شـــــراری، خـــانـــمـــان هـــا ســوخـتـــه

خـــواســـت تــــا لاف خـــداونـــدی زنـــد         بــــــــرج و بــــــاروی خــــــدا را بــــشــکــنــد

رای بـــَـد زد، گــشـت پــست و تیره رای        ســــرکـــشــــی کــــرد و فـکــنـدیمش ز پای

پـــشـــه ای را حــکــم فــرمودم، که خیز         خـــاکـــش انــدر دیــده ی خـودبـــیــن بـــریــز

تـــا نــمـــانــد بــــاد عُــــجـبــش در دماغ        تـــــیــرگـــی را نـــــــام نـــــگــــــذارد چـــراغ

 

مـــا کــه دشـمـن را چـنـیـن مـی پروریم        دوســـتــــان را از نـــظـــر، چـــون مـی بـریـم

آنـکــه بــا نــمـرود، ایــن احـســان کـــنـد        ظــلــم، کـــی بـــا مــوســی عــِــمـران کـنـد

 

این سخن، پروین! نه از روی هوی اسـت

هــر کـجـا نــوری اسـت ز انوار خـداسـت

 

 

منبع: کلیات دیوان پروین اعتصامی

---------------------------------

نسیان: فراموشی

عُجب: کبر، خویشتن بینی

عار: عیب و ننگ

وزر: گناه

عناد: ستیزه

وبال: عذاب، سختی

هوی (هوا): میل و خواهش


 


comment نظرات ()

برخ سیاه
نویسنده وبلاگ : حمیدرضا عابدینی                                                                                      روز جمعه ٧ تیر ۱۳۸٧   |  ساعت ٦:٤٥ ‎ب.ظ
 

قصه ی برخ سیاه در کتاب المحبة از ربع منجیات احیا علوم الدین آمده است و فیض هم آن را بی هیچ نقد و توضیحی در المحجة البیضا آورده است.

 

غزالی می گوید که گاهی انس دائم و استوار با خداوند، آدمی را به نوعی از مباسطت (گشاده رویی کردن)  در اقوال (گفتارها) و افعال و مناجات با او می کشاند که شاید صورتاً نامطبوع باشد، اما از مقیمان مقام انس، غریب و نامحتمل نمی نماید و قصه ی برخ سیاه از این دست است:

خداوند پیامبرش موسی را فرمود تا پس از قحطی هفت سالِ برای بنی اسراییل طلب باران کند. موسی با هفتاد هزار نفر به استقسا (استسقاء، آب خواستن) بیرون رفت. خداوند به وی وحی کرد که چگونه دعای این قوم را که سایه ی تاریک گناه بر سرشان هست مستجاب کنم ...

نزد یکی از بندگان من به نام برخ برو و از او بخواه دعا کند تا من مستجاب کنم ...

موسی او را به نور خدا شناخت و بر او سلام کرد و پرسید: نامت چیست؟ گفت: برخ ...

برخ از شهر بیرون رفت و در دعای خود با خدا گفت: ((تو از این کارها نمی کردی. از حلم (بردباری) تو بعید است. تو را چه پیش آمده؟ آیا ابرها فرمانت را نمی برند یا بادها از طاعتت سرپیچیده اند یا خزائنت ته کشیده است؟ ...)) سخنانش تمام نشده بود که باران، بنی اسراییل را تر کرد و خداوند در نصف روز علف ها را رویاند به طوری که به زانوانشان می رسید.

برخ بازگشت و موسی به سوی او آمد. به موسی گفت: دیدی چگونه با خدا مخاصمه (جنگیدن، دشمنی کردن) کردم و او حق را به من داد؟ موسی خواست با او در آویزد. به او وحی کرد که ]کاری به او نداشته باش[ برخ هر روز سه بار مرا می خنداند.

 

 

 

منبع: قصه ی ارباب معرفت، عبدالکریم سروش


 


comment نظرات ()